Viêm tụy ở chó do đâu? Có thể phòng ngừa không?

Tuyến tụy có chức năng gì?

Tuyến tụy (Pancreas) là một cơ quan quan trọng nằm trong khoang bụng, gần dạ dày và tá tràng, phần đầu của ruột non. Cơ quan này đảm nhiệm hai chức năng chính:

1. Tiêu hóa thức ăn

Tuyến tụy sản xuất và tiết ra các enzym tham gia vào quá trình tiêu hóa. Các enzym này ở trạng thái chưa hoạt động cho đến khi được tiết vào tá tràng. Đây là cơ chế giúp cơ thể bảo vệ các mô của chính mình khỏi bị tiêu hóa.

2. Điều hòa lượng đường trong máu

Tuyến tụy còn hoạt động như một tuyến nội tiết, sản xuất và giải phóng hormon trực tiếp vào máu để duy trì sự cân bằng đường huyết.

Có thể hình dung tuyến tụy như một “người quản lý dinh dưỡng” của cơ thể, tham gia từ quá trình phân giải thức ăn đến sử dụng chất dinh dưỡng. Vì vậy, khi tuyến tụy gặp vấn đề, các quá trình này có thể hoạt động không hiệu quả và ảnh hưởng đến sức khỏe của chó.

Viêm tụy ở chó xảy ra như thế nào?

Viêm tụy (Pancreatitis) là tình trạng tuyến tụy bị viêm. Một cơ chế chính là các enzym do tuyến tụy sản xuất bị kích hoạt sớm hơn bình thường, khiến chúng bắt đầu tiêu hóa chính mô tụy và gây ra phản ứng viêm.

Tình trạng viêm có thể lan sang các mô xung quanh hoặc những cơ quan quan trọng khác, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Trong trường hợp viêm cấp tính và nặng, bệnh có thể gây tử vong.

Nếu tình trạng viêm kéo dài mà không được điều trị, chức năng tuyến tụy có thể bị tổn thương vĩnh viễn, ngay cả khi chó đã hồi phục sau đợt bệnh.

Triệu chứng viêm tụy ở chó

Triệu chứng viêm tụy ở chó có thể khác nhau tùy mức độ nghiêm trọng của bệnh. Những biểu hiện thường gặp gồm:

• Chán ăn.
• Tiêu chảy.
• Nôn ói.
• Yếu sức, lờ đờ.
• Chảy nhiều nước dãi.
• Đau bụng dữ dội, có thể biểu hiện bằng việc chó không muốn được chạm vào vùng bụng.

Ngoài ra, khi tình trạng viêm lan sang các cơ quan khác, chó có thể xuất hiện thêm những vấn đề liên quan đến hệ tim mạch hoặc hệ hô hấp.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ viêm tụy ở chó

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm tụy ở chó, bao gồm:

• Béo phì: Chó thừa cân hoặc béo phì có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Thức ăn nhiều chất béo: Ăn thức ăn có hàm lượng chất béo cao là một yếu tố quan trọng có thể khởi phát bệnh.
• Tăng lipid máu: Tình trạng lượng chất béo trong máu cao hơn bình thường.

• Bệnh nội tiết: Chó mắc các bệnh liên quan đến hormon, chẳng hạn:

  • Hội chứng Cushing (Cushing’s disease).
  • Đái tháo đường (Diabetes Mellitus – DM).
  • Suy giáp (Hypothyroidism).

• Một số loại thuốc: Việc sử dụng một số thuốc trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ, ví dụ:

  • Potassium bromide (KBr).
  • Phenobarbital.
  • Azathioprine.
  • Sulfonamides.
  • Asparaginase.

• Giống chó: Một số giống có thể có nguy cơ di truyền cao hơn những giống khác, chẳng hạn:

  • Schnauzer cỡ nhỏ (Miniature Schnauzer).

Làm thế nào để phòng ngừa viêm tụy ở chó?

Để giúp giảm nguy cơ viêm tụy ở chó, người nuôi có thể chú ý đến ba vấn đề chính sau:

1. Kiểm soát chế độ ăn và cân nặng

Tránh cho chó ăn thức ăn có hàm lượng chất béo cao. Với chó béo phì hoặc dễ tăng cân, nên lựa chọn thức ăn có công thức kiểm soát năng lượng, đồng thời điều chỉnh khẩu phần phù hợp với nhu cầu của từng bé.

Bài viết gốc giới thiệu Pawdy Care More công thức Weight Control, thức ăn dành cho chó cần kiểm soát cân nặng, sử dụng ức gà nạc và không bổ sung muối, hướng đến việc chăm sóc sức khỏe toàn diện và duy trì vóc dáng cân đối, khỏe mạnh.

2. Kiểm soát bệnh nền

Chó mắc bệnh nội tiết hoặc thuộc giống có nguy cơ cao nên được khám sức khỏe định kỳ, chăm sóc đặc biệt và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ thú y.

3. Kiểm soát việc sử dụng thuốc

Chỉ sử dụng thuốc theo chỉ định và dưới sự theo dõi của bác sĩ thú y. Luôn thông báo cho bác sĩ về tiền sử dùng thuốc và các bệnh nền của chó.

Những biện pháp trên có thể giúp giảm các yếu tố nguy cơ gây viêm tụy, góp phần giữ cho chó khỏe mạnh và tiếp tục vui chơi, đồng hành cùng bạn lâu hơn.

Tài liệu tham khảo được bài gốc ghi nhận: Tài liệu học tập “Disease of exocrine pancreas” (Bệnh tuyến tụy ngoại tiết), do Sathidpak Assawarachan, DVM, MSc, PhD, DTBVM, DAiCVIM – chuyên ngành nội khoa, biên soạn.